Ảnh: Chương trình OCOP đã góp phần nâng cao giá trị, thương hiệu và khả năng cạnh tranh của nhiều sản phẩm đặc trưng trên địa bàn tỉnh

Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển OCOP chất lượng cao

Bộ tiêu chí OCOP giai đoạn 2026-2030 cơ bản kế thừa những nội dung đã được kiểm chứng qua thực tiễn triển khai trong thời gian qua, đồng thời bổ sung các quy định phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn mới và mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Điểm nổi bật là việc tiếp tục duy trì hệ thống đánh giá theo thang điểm 100, tập trung vào ba nhóm tiêu chí gồm: sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (40 Điểm); khả năng tiếp thị (25 Điểm); chất lượng sản phẩm (35 Điểm). Qua đó, không chỉ đánh giá chất lượng sản phẩm mà còn chú trọng đến giá trị văn hóa, câu chuyện sản phẩm, năng lực tổ chức sản xuất và khả năng phát triển thị trường.

Đây là bước chuyển quan trọng nhằm đưa OCOP từ tư duy phát triển sản phẩm đơn thuần sang phát triển thương hiệu, gia tăng giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Tăng cường vai trò của cấp xã trong đánh giá sản phẩm OCOP

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030 là việc tăng cường trách nhiệm của UBND cấp xã trong công tác tiếp nhận hồ sơ và đánh giá ban đầu.

Theo quy định mới, cấp xã sẽ trực tiếp rà soát, đánh giá các nội dung liên quan đến nguồn gốc nguyên liệu địa phương, việc sử dụng lao động địa phương, nguồn gốc ý tưởng sản phẩm, các giá trị văn hóa bản địa, tri thức truyền thống và những yếu tố tạo nên bản sắc riêng của sản phẩm.

Điều này không chỉ giúp nâng cao tính thực chất trong công tác đánh giá mà còn tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong việc đồng hành cùng các chủ thể OCOP ngay từ giai đoạn hình thành và hoàn thiện sản phẩm.

Chuyển đổi số trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các chủ thể OCOP

Một điểm mới quan trọng khác là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm.

Hồ sơ điện tử và hồ sơ số hóa được công nhận có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu OCOP đồng bộ, hiện đại, minh bạch.

Đối với các chủ thể OCOP, chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Việc ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử, nền tảng số, mạng xã hội, website giới thiệu sản phẩm sẽ là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ảnh: Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng giúp sản phẩm OCOP mở rộng thị trường tiêu thụ

Nâng cao trách nhiệm hậu kiểm để bảo vệ thương hiệu OCOP

Nếu như trước đây trọng tâm chủ yếu tập trung vào công nhận sản phẩm thì trong giai đoạn mới, công tác hậu kiểm được đặc biệt coi trọng.

Những sản phẩm không còn đáp ứng tiêu chí OCOP, vi phạm quy định về chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, sở hữu trí tuệ, ghi nhãn hàng hóa hoặc không duy trì hoạt động sản xuất sẽ bị xem xét thu hồi giấy chứng nhận theo quy định.

Điều này cho thấy thương hiệu OCOP không chỉ là danh hiệu đạt được một lần mà là cam kết duy trì chất lượng lâu dài của chủ thể đối với người tiêu dùng và thị trường.

Ảnh: Phát triển vùng nguyên liệu gắn với truy xuất nguồn gốc là yêu cầu quan trọng trong giai đoạn OCOP 2026-2030

Phát huy vai trò nòng cốt của Sở Nông nghiệp và Môi trường và Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn

Là cơ quan thường trực Chương trình OCOP của tỉnh, trong những năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành nhiều cơ chế, chính sách và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP trên địa bàn.

Trực tiếp tham mưu triển khai chương trình, Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn đã phát huy tốt vai trò đầu mối trong công tác hướng dẫn, đào tạo, tập huấn, tư vấn hoàn thiện sản phẩm, hỗ trợ xây dựng hồ sơ, tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP; đồng thời phối hợp với các sở, ngành, địa phương tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm và kết nối tiêu thụ.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tiếp tục giữ vai trò tham mưu nòng cốt trong việc hướng dẫn các địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất triển khai thực hiện Bộ tiêu chí mới; hỗ trợ các chủ thể nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng chuyển đổi số và từng bước đưa sản phẩm OCOP phát triển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.

Ảnh: Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện sản phẩm và hồ sơ OCOP

Chủ động chuẩn bị để nắm bắt cơ hội từ giai đoạn OCOP mới

Trước những yêu cầu mới của Bộ tiêu chí OCOP giai đoạn 2026-2030, các chủ thể sản xuất cần chủ động rà soát, hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý, các điều kiện về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm, các chủ thể cần quan tâm hơn đến thiết kế bao bì, xây dựng thương hiệu, phát triển câu chuyện sản phẩm gắn với lịch sử, văn hóa và bản sắc địa phương.

Đồng thời, cần đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển vùng nguyên liệu ổn định và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Với những nền tảng đã được tạo dựng trong giai đoạn 2021-2025 cùng sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh và sự đồng hành của các ngành chuyên môn, Chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030 được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực mới cho phát triển kinh tế nông thôn, góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, nâng cao đời sống người dân và khẳng định vị thế các sản phẩm đặc trưng của Thái Nguyên trên thị trường trong nước và quốc tế.