Sau gần 08 năm triển khai Chương trình OCOP trên phạm vi cả nước, Chương trình đã khẳng định là giải pháp trọng tâm phát triển kinh tế nông thôn, thúc đẩy chuyển đổi từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông thôn”, góp phần nâng cao thu nhập, tạo việc làm và phát huy giá trị văn hóa bản địa. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến tháng 4/2026 cả nước đã có 20.895 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên; hơn 10.645 chủ thể tham gia OCOP, trong đó hợp tác xã chiếm trên 32% tổng số chủ thể.

Ảnh: Các sản phẩm OCOP thường xuyên được trưng bày, giới thiệu các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng của tỉnh Thái Nguyên

Đối với tỉnh Thái Nguyên, Chương trình OCOP đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ và trở thành một trong những điểm sáng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc nói riêng và cả nước nói chung. Tính đến tháng 5/2026:

Về sản phẩm: toàn tỉnh có 598 sản phẩm OCOP, trong đó có 13 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia, đứng thứ 3 toàn quốc (đặc biệt tỉnh Thái Nguyên còn là một trong hai địa phương đầu tiên trong cả nước có sản phẩm OCOP 5 sao thuộc lĩnh vực du lịch); 118 sản phẩm đạt 4 sao và 467 sản phẩm đạt 3 sao.

Về chủ thể: có 334 chủ thể có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP, trong đó các chủ thể là hợp tác xã chiếm tỷ lệ cao: có 226 hợp tác xã (67,66%) - gấp hơn 2 lần so với tỷ lệ của cả nước (32,3%); tuy nhiên số doanh nghiệp có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP còn thấp (30 doanh nghiệp - tỷ lệ 9%, mục tiêu của Trung ương: Ưu tiên phát triển các HTX, doanh nghiệp nhỏ và vừa, phấn đấu ít nhất có 40% chủ thể OCOP là hợp tác xã, 30% chủ thể là doanh nghiệp nhỏ và vừa ).

Đây là kết quả thể hiện sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và đặc biệt là sự chủ động, sáng tạo của các chủ thể OCOP trên địa bàn.

Ảnh: Đồng chí Vương Quốc Tuấn - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh thăm và làm việc tại Công ty Cổ phần Công nghệ Dược liệu Bắc Hà (phường Bắc Kạn), đơn vị có 03 sản phẩm OCOP 5 sao về Nano Curcumin

Thông qua Chương trình OCOP, nhiều tiềm năng, lợi thế đặc sản của địa phương đã được khơi dậy và phát huy hiệu quả. Các sản phẩm chè đặc sản, nông sản chế biến, dược liệu, thực phẩm truyền thống, sản phẩm làng nghề từng bước được chuẩn hóa về chất lượng, mẫu mã và thương hiệu. Chương trình cũng góp phần quan trọng trong việc bảo tồn nghề truyền thống, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, phát triển sản xuất gắn với du lịch nông thôn và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Ảnh: Vùng nguyên liệu tập trung của HTX Chè Hảo Đạt, xã Tân Cương được quy hoạch bài bản và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ

* Định hướng phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030

Bước sang giai đoạn 2026-2030, tỉnh Thái Nguyên xác định phát triển OCOP theo hướng nâng cao chất lượng, chiều sâu và tính bền vững, lấy giá trị gia tăng, bản sắc văn hóa và khả năng cạnh tranh trên thị trường làm mục tiêu trọng tâm. Quan điểm xuyên suốt là phát triển OCOP không chạy theo số lượng mà chú trọng chất lượng thực chất, hiệu quả kinh tế và khả năng phát triển lâu dài của sản phẩm.

Tỉnh sẽ tập trung phát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh cao, gắn với vùng nguyên liệu ổn định, có khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Trong đó, tiếp tục ưu tiên các nhóm sản phẩm chủ lực như chè chất lượng cao, chè hữu cơ, sản phẩm chế biến sâu từ chè; các sản phẩm nông sản đặc sản, dược liệu, thực phẩm truyền thống, sản phẩm làng nghề và các sản phẩm gắn với du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn.

Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục xác định các hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa là lực lượng nòng cốt trong phát triển sản phẩm OCOP. Cùng với hỗ trợ về cơ chế, chính sách, tỉnh sẽ chú trọng nâng cao năng lực quản trị cho các chủ thể thông qua đào tạo về quản lý sản xuất, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và thương mại điện tử. Đồng thời, khuyến khích các chủ thể đầu tư công nghệ chế biến, cải tiến bao bì, nhãn mác, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Thúc đẩy phong trào phụ nữ, thanh niên khởi nghiệp, hợp tác xã khởi nghiệp gắn với phát triển sản phẩm OCOP.

Ảnh: Phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch nông thôn là định hướng quan trọng của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030

Một định hướng quan trọng của giai đoạn mới là gắn phát triển sản phẩm OCOP với phát triển du lịch nông thôn và phát huy giá trị văn hóa bản địa. Các sản phẩm OCOP không chỉ là hàng hóa tiêu dùng mà còn phải truyền tải được câu chuyện văn hóa, bản sắc địa phương và giá trị truyền thống của cộng đồng. Tỉnh sẽ tiếp tục hỗ trợ xây dựng các điểm giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP gắn với các tuyến du lịch, vùng nguyên liệu chè, làng nghề và các mô hình trải nghiệm nông nghiệp, từ đó nâng cao giá trị và sức hấp dẫn của sản phẩm. Khuyến khích hỗ trợ xây dựng các gói combo quà tặng, quà lưu niệm sản phẩm OCOP, gắn với lịch sử văn hóa quốc gia, vùng miền, địa phương.

Cùng với đó, tỉnh cũng quan tâm nâng cấp và hoàn thiện sản phẩm đã được đánh giá, phân hạng (đạt 3 sao trở lên) gắn với nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Sản phẩm đã được đánh giá, phân hạng: Tiếp tục hỗ trợ các chủ thể nâng cấp, hoàn thiện sản phẩm, tập trung đổi mới cải thiện công nghệ, quy trình kỹ thuật; mở rộng vùng nguyên liệu tại địa phương; quản lý chất lượng sản phẩm; hoàn thiện bao bì, nhãn mác theo quy định, phù hợp với yêu cầu của thị trường; Sản phẩm tiềm năng: Tập trung rà soát, lựa chọn, hỗ trợ các sản phẩm gắn với lợi thế, thế mạnh của địa phương, ưu tiên các ý tưởng sản phẩm mới, đặc biệt là sản phẩm chế biến, chế biến sâu, sản phẩm nghề, làng nghề truyền thống; hỗ trợ xây dựng liên kết phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị gắn với vùng nguyên liệu địa phương; hỗ trợ cơ sở hạ tầng nhà xưởng, máy móc, thiết bị chế biến sản phẩm; hỗ trợ xây dựng hệ thống quản lý chất lượng; xây dựng bao bì, nhãn mác, đăng ký sở hữu trí tuệ cho sản phẩm.

Ảnh: Tăng cường hỗ trợ các chủ thể quảng bá, xúc tiến thương mại, giới thiệu sản phẩm OCOP trên các nền tảng số

Song song với hỗ trợ phát triển sản phẩm, tỉnh cũng sẽ tăng cường vai trò của cộng đồng trong phát triển sản phẩm OCOP, phát huy vai trò của các hội, hiệp hội ngành nghề, tổ chức cộng đồng trong triển khai Chương trình OCOP; khuyến khích sự tham gia của người dân trong bảo tồn, phát triển các sản phẩm đặc trưng địa phương gắn với gìn giữ nghề truyền thống, tri thức bản địa và bản sắc văn hóa vùng miền. Đồng thời, đẩy mạnh vai trò kết nối của các hội, hiệp hội trong hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu cộng đồng và liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Đặc biệt, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sau công nhận nhằm đảm bảo các sản phẩm OCOP duy trì chất lượng và uy tín trên thị trường. Quan điểm của tỉnh là kiên quyết thu hồi đối với các sản phẩm không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, sở hữu trí tuệ hoặc không còn duy trì sản xuất theo hồ sơ đã đăng ký.