Ngày 10/12/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Đề án số 17-ĐA/TU về phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 – 2030 xác định du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, tài nguyên thiên nhiên của địa phương. Đề án không chỉ tạo chuyển biến mạnh mẽ cho ngành du lịch mà còn mở ra cơ hội phát triển mới đối với khu vực nông thôn, miền núi thông qua việc khai thác hiệu quả các tiềm năng về cảnh quan, văn hóa và sản phẩm đặc trưng.
Những kết quả bước đầu khẳng định hướng đi đúng
Chỉ sau gần 6 tháng triển khai Đề án, du lịch Thái Nguyên đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Nếu trong hai tháng đầu năm, toàn tỉnh đón trên 1,47 triệu lượt khách, doanh thu đạt hơn 2.058 tỷ đồng, thì đến hết 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách du lịch ước đạt trên 5,25 triệu lượt khách (trong đó, khách quốc tế ước đạt: 178.500 lượt khách, khách nội địa ước đạt: 5.073.200 lượt khách), doanh thu từ hoạt động du lịch đạt khoảng 7.352 tỷ đồng, tạo tiền đề thuận lợi để hoàn thành mục tiêu đón 8 triệu lượt khách và doanh thu 11.000 tỷ đồng trong năm 2026.
Không chỉ tăng trưởng về lượng khách, Đề án còn tạo sự chuyển biến toàn diện trong công tác quản lý và phát triển du lịch. Tỉnh tập trung rà soát quy hoạch, xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển du lịch; đẩy mạnh đầu tư hạ tầng tại các khu du lịch trọng điểm; phát triển hạ tầng số và du lịch thông minh; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực; hoàn thiện các chính sách thu hút đầu tư, từng bước xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn, chuyên nghiệp góp phần nâng cao chất lượng quản lý và trải nghiệm của du khách.
Hoạt động xúc tiến, quảng bá cũng được triển khai bài bản hơn với nhiều chương trình quy mô lớn như Famtrip - Presstrip "Thái Nguyên - Thiên đường du lịch hồ trên núi", chương trình toạ đàm “Xây dựng và phát triển các tour du lịch lễ hội Xuân Thái Nguyên”, chương trình Workshop quảng bá du lịch Thái Nguyên thông qua nền tảng số: Website, Facebook, Youtube, Tiktok, Chương trình Khai mạc Mùa du lịch chủ đề “Hồ trên núi – Trà trong mây” năm 2026 cùng hàng loạt hoạt động truyền thông trên nền tảng số. Việc mở rộng liên kết với các địa phương trong Chương trình "Qua những miền di sản Việt Bắc" và các doanh nghiệp lữ hành đã từng bước đưa hình ảnh du lịch Thái Nguyên đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.
Du lịch nông thôn được "đánh thức"
Từ kết quả triển khai Đề án trên phạm vi toàn tỉnh, du lịch nông thôn đang trở thành lĩnh vực hưởng lợi rõ nét nhất. Nếu như trước đây, du lịch nông thôn chủ yếu dựa vào lợi thế cảnh quan tự nhiên thì nay đã có thêm động lực từ chính sách và sự đầu tư đồng bộ. Đề án xác định phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp và du lịch sinh thái là nền tảng phát triển bền vững. Các địa phương được khuyến khích phát triển sản phẩm gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Chương trình OCOP, đồng thời bảo tồn không gian văn hóa truyền thống, phát huy giá trị làng nghề, ẩm thực và cảnh quan nông thôn.
Nhờ đó, nhiều điểm đến như Không gian văn hóa Trà Tân Cương, Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải, Làng Háo Hức cùng nhiều mô hình homestay tại La Bằng, Tân Cương, Quân Chu, Ba Bể, Đồng Phúc, Ngân Sơn... ngày càng thu hút đông đảo du khách. Người dân từng bước chuyển từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang cung cấp các dịch vụ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm, biểu diễn văn hóa dân gian, bán sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương, tạo thêm việc làm nâng cao thu nhập. Đó cũng là giá trị lớn mà Đề án mang lại: biến những giá trị vốn có của nông thôn thành nguồn lực phát triển kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập, đồng thời góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của từng cộng đồng.
Suối Cốc Homestay, Điểm du lịch đã được UBND tỉnh công nhận
Sự chuyển mình của du lịch khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên
Sau hợp nhất, không gian phát triển du lịch của Thái Nguyên được mở rộng, tạo điều kiện kết nối hiệu quả các tài nguyên du lịch đặc trưng của toàn tỉnh. Nếu khu vực phía Nam nổi bật với văn hóa trà, hồ Núi Cốc và hệ thống di tích lịch sử cách mạng thì khu vực phía Bắc - địa bàn tỉnh Bắc Kạn trước đây - lại sở hữu hệ sinh thái rừng, hồ, hang động phong phú cùng bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Sự bổ trợ về tài nguyên đã mở ra nhiều cơ hội để hình thành các sản phẩm du lịch đa dạng, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến Thái Nguyên.
Bám sát định hướng của Đề án phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030, tỉnh tập trung phát huy vai trò của hai khu du lịch trọng điểm là hồ Núi Cốc và Hồ Ba Bể; đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch gắn với giá trị di sản, văn hóa, lịch sử và mở rộng các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch xanh. Cùng với đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và xúc tiến quảng bá, các địa phương khu vực phía Bắc đang từng bước khai thác hiệu quả hơn những tiềm năng, lợi thế sẵn có. Từ định hướng đó, nhiều địa phương như Ba Bể, Chợ Đồn, Chợ Mới, Ngân Sơn có thêm điều kiện phát triển các sản phẩm du lịch gắn với thiên nhiên, văn hóa bản địa và cộng đồng dân cư. Không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của tỉnh, sự chuyển mình của khu vực phía Bắc còn tạo thêm sinh kế cho người dân nông thôn, thu hút doanh nghiệp đầu tư và từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng mới của du lịch Thái Nguyên, với hồ Ba Bể là điểm nhấn nổi bật.
Phong cảnh Hồ Ba Bể
Hồ Ba Bể - điểm nhấn của sự chuyển mình
Trong không gian phát triển mới ấy, Hồ Ba Bể được xác định là một trong hai khu du lịch trọng điểm của toàn tỉnh cùng với hồ Núi Cốc. Không chỉ nổi tiếng bởi vẻ đẹp thiên nhiên, Hồ Ba Bể còn là nơi hội tụ đầy đủ các yếu tố để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa và du lịch cộng đồng. Những mô hình du lịch cộng đồng tại các bản làng như Pác Ngòi, Bó Lù, Cốc Tộc nay đã trở thành những điểm dừng chân quen thuộc của nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế. Mỗi năm, các mô hình du lịch cộng đồng tại đây thu hút khoảng 50.000 lượt khách, trong đó gần 30% là khách quốc tế. Người dân địa phương tham gia trực tiếp vào chuỗi dịch vụ từ homestay, chèo thuyền, hướng dẫn trải nghiệm, biểu diễn văn nghệ đến giới thiệu ẩm thực và sản phẩm truyền thống. Du lịch không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần giữ gìn những giá trị văn hóa lâu đời của đồng bào Tày, Dao, Nùng. Theo định hướng của Đề án, giai đoạn 2026-2027, hồ Ba Bể tiếp tục được ưu tiên đầu tư hạ tầng, thu hút các dự án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng chất lượng cao và phát triển các sản phẩm trải nghiệm đặc sắc, từng bước trở thành biểu tượng của du lịch Thái Nguyên trong giai đoạn mới.
Ba Be Farmstay, một homestay tại xã Ba Bể
Những kết quả bước đầu trong triển khai Đề án phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030 đã khẳng định hướng đi đúng trong phát triển ngành du lịch tỉnh Thái Nguyên nói chung, du lịch nông thôn nói riêng. Từ các vùng chè, làng nghề, khu ATK đến những bản làng ven hồ Ba Bể và các xã miền núi phía Bắc, du lịch đang từng bước trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời góp phần bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Với định hướng phát triển đồng bộ, khai thác hiệu quả tiềm năng của từng vùng và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng, Đề án không chỉ tạo sức bật cho ngành du lịch mà còn mở ra động lực mới để du lịch nông thôn Thái Nguyên phát triển theo hướng bền vững, nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến và hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh.