Các kết quả điều tra khoa học cho thấy quần thể chè Shan tuyết tại khu vực này có giá trị nổi bật về sinh học, lịch sử, văn hóa và tiềm năng phát triển kinh tế - du lịch. Ngày 12/12/2025, 12 cây chè tại Bằng Phúc đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Đồng thời, làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc được công nhận theo Quyết định số 2805/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 của UBND tỉnh Thái Nguyên. Đây là lợi thế đặc thù, góp phần khẳng định vai trò “hạt nhân” trong xây dựng thương hiệu chè Shan tuyết Đồng Phúc, hướng tới phát triển bền vững, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Một số sản phẩm chế biến từ cây chè Shan Tuyết được trưng bày tại Hội nghị công bố quyết định công nhận Làng nghề chè Shan tuyết Bằng Phúc

Hiện nay, tổng diện tích chè đang cho thu hoạch của xã đạt khoảng 316,79 ha. Toàn xã có 740 cây chè Shan tuyết cổ thụ phân bố tại 07/07 thôn; trong đó, thôn Phiêng Phung có mật độ lớn nhất với trên 400 cây, diện tích khoảng 1,7 ha. Các cây chè có chiều cao trung bình 5,3 m, đường kính gốc trung bình 19,2 cm; nhiều cây có dáng đẹp, tán rộng, tạo nên cảnh quan đặc sắc của vùng núi Đồng Phúc. Chè Shan tuyết được thu hái từ các cây chè cổ thụ phát triển tự nhiên ở độ cao từ 600 – 1.200 m. Búp chè có đặc điểm to, dày; khi chế biến thành phẩm, cánh chè phủ lớp phấn trắng như tuyết – yếu tố tạo nên tên gọi “Shan tuyết”. Sản phẩm có nước pha màu vàng xanh trong, vị chát dịu, hậu ngọt sâu, hương thơm thoảng mùi gỗ rừng đặc trưng.

Quy trình chế biến chè kết hợp giữa phương pháp truyền thống và cải tiến kỹ thuật, bảo đảm giữ được hương vị tự nhiên. Đặc biệt, vùng chè được canh tác theo hướng hữu cơ, không sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh, an toàn.

Khu vực Bằng Phúc là nơi sinh sống của nhiều dân tộc như Tày, Nùng, Dao, Mông…, trong đó người Tày chiếm đa số. Sự đa dạng văn hóa đã hình thành hệ tri thức bản địa phong phú trong canh tác, chăm sóc và chế biến chè Shan tuyết. Người dân gắn bó với cây chè như một phần của đời sống văn hóa – tâm linh, với nhiều quy ước truyền thống nhằm bảo vệ và phát triển bền vững nguồn tài nguyên quý này.

Trong sản xuất, người dân vẫn duy trì kỹ thuật thu hái truyền thống (một tôm hai lá, một tôm ba lá), kết hợp với kỹ nghệ sao, vò chè thủ công được truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên sản phẩm có chất lượng cao, mang đậm bản sắc địa phương. Đây chính là giá trị văn hóa phi vật thể góp phần nâng cao giá trị và uy tín của sản phẩm chè Shan tuyết Bằng Phúc.

Những cây chè shan tuyết cổ thụ vừa tạo thu nhập , vừa lưu giữ giá trị truyền thống bản sắc văn hoá dân tộc tại xã Đồng Phúc

Hiện nay, sản phẩm chè Shan tuyết Bằng Phúc ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã như: Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp và chế biến dược liệu Ngọc Thắng; Công ty CP Sachstea; các HTX Hồng Hà, Bằng Phúc, Nông nghiệp xanh Bình An, Rượu men lá Bằng Phúc… Một số sản phẩm đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, 4 sao; được tiêu thụ tại hệ thống siêu thị, sàn thương mại điện tử và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế, trong đó có thị trường Hoa Kỳ.

Trong thời gian tới, xã Đồng Phúc xác định nhiệm vụ trọng tâm là bảo tồn và phát huy giá trị quần thể chè Shan tuyết cổ thụ, đặc biệt là 12 cây đã được công nhận Cây Di sản Việt Nam, gắn với phát triển kinh tế bền vững và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời, đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; phát triển chuỗi giá trị; tăng cường liên kết giữa người dân – hợp tác xã – doanh nghiệp; chú trọng xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Bên cạnh đó, địa phương tiếp tục khai thác tiềm năng cảnh quan và văn hóa bản địa để phát triển du lịch trải nghiệm gắn với làng nghề chè Shan tuyết; xây dựng các sản phẩm du lịch như trải nghiệm hái chè, sao chè, thưởng trà; kết hợp du lịch cộng đồng, ẩm thực và văn hóa dân tộc, tạo điểm nhấn riêng cho Đồng Phúc. Đồng thời, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến và quảng bá sản phẩm; gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, hướng tới phát triển bền vững.