Chính sách hỗ trợ tạo động lực phát triển sản xuất

Xác định phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập là giải pháp trọng tâm trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, tỉnh Thái Nguyên đã kịp thời cụ thể hóa quy định, hướng dẫn của trung ương thành cơ chế chính sách của tỉnh, trong đó ưu tiên nguồn lực hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số; xã ATK; xã, thôn đặc biệt khó khăn. Mức hỗ trợ dự án phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị tối đa 05 tỷ đồng/dự án; Dự án phát triển sản xuất của cộng đồng tối đa 02 tỷ đồng/dự án; Dự án phát triển sản xuất theo nhiệm vụ tối đa 03 tỷ đồng/dự án. Mức hỗ trợ đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia dự án tối đa 80 triệu đồng/hộ; đối với hộ mới thoát nghèo (trong vòng 36 tháng kể từ thời điểm hộ được cấp có thẩm quyền công nhận thoát nghèo), hộ có thành viên là người có công với cách mạng, hộ dân tộc thiểu số tối đa 70 triệu đồng/hộ; đối với đối tượng không thuộc các đối tượng nêu trên tối đa 50 triệu đồng/hộ để người dân đầu tư con giống, cây giống, vật tư, thiết bị và các điều kiện cần thiết phục vụ sản xuất (Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND quy định mức hỗ trợ cho 01 dự án, định mức hỗ trợ các đối tượng tham gia dự án phát triển sản xuất thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên).

Thông qua các chính sách hỗ trợ, người dân có thêm nguồn lực đầu tư, từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất, hướng tới hình thành các mô hình, dự án có quy mô và hiệu quả kinh tế cao hơn.

Đa dạng hóa mô hình sinh kế theo thế mạnh địa phương

Từ nguồn lực hỗ trợ của nhà nước các địa phương đang tích cực rà soát nhu cầu, lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán canh tác và thế mạnh của từng vùng. Trong đó, phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại cây trồng có giá trị kinh tế được xác định là những hướng đi phù hợp.

Các mô hình nuôi trâu, bò, dê sinh sản, gà thả vườn đồi đang được quan tâm triển khai tại nhiều địa phương. Thông qua việc hỗ trợ con giống, vật tư và hướng dẫn kỹ thuật, người dân từng bước đầu tư chuồng trại, cải thiện điều kiện chăn nuôi, áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, chủ động phòng, chống dịch bệnh, qua đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc tổ chức sản xuất theo nhóm cộng đồng tạo điều kiện để các hộ trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong quá trình chăn nuôi.

Bên cạnh chăn nuôi, các dự án trồng cây có giá trị kinh tế cũng mang lại tín hiệu tích cực. Tiêu biểu là dự án hỗ trợ trồng 3,6 ha bồ kết tại xã Yên Thịnh với 08 hộ dân tham gia. Tổng kinh phí phê duyệt: 358.888.800 đồng (Ngân sách nhà nước hỗ trợ: 340.687.200 đồng; các hộ dân tham gia đối ứng: 18.201.600 đồng). Việc lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu không chỉ giúp người dân tận dụng hiệu quả diện tích đất vườn đồi mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới và đa dạng hóa nguồn thu nhập.

Điểm đáng chú ý là các dự án không chỉ tập trung hỗ trợ đầu vào mà còn chú trọng chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn quy trình sản xuất và nâng cao năng lực cho người dân. Qua đó, các hộ tham gia từng bước làm chủ kỹ thuật, chủ động tổ chức sản xuất, và duy trì mô hình sau khi kết thúc hỗ trợ, góp phần hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Gắn phát triển sản xuất với thị trường tiêu thụ

Khả năng tiêu thụ sản phẩm là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả và tính bền vững của các dự án phát triển sản xuất. Vì vậy, tỉnh Thái Nguyên chú trọng thúc đẩy liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong tổ chức sản xuất, cung ứng vật tư và tiêu thụ sản phẩm.

Công tác lựa chọn đối tượng thụ hưởng được quan tâm thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục tiêu. Đồng thời, tỉnh khuyến khích các hợp tác xã, doanh nghiệp tham gia liên kết, hỗ trợ người dân tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường; đẩy mạnh xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP và xúc tiến thương mại nhằm nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của nông sản địa phương.

Thực tế cho thấy, việc chú trọng nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm đã mở thêm cơ hội phát triển thị trường cho các chủ thể sản xuất. Tiêu biểu, sản phẩm gạo J02 ATK Định Hóa và Tâm An Trà của Hợp tác xã Tâm An ATK đã đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao năm 2026, chủ thể đã nỗ lực hoàn thiện, nâng cao chất lượng, thương hiệu sản phẩm và từng bước khẳng định thương hiệu nông sản địa phương.

Cùng với việc thúc đẩy liên kết sản xuất và tiêu thụ ản phẩm, công tác kiểm tra, giám sát, hướng dẫn thực hiện cũng được chú trọng. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với địa phương thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả; kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm các dự án được triển khai đúng mục tiêu, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư.

Thực tiễn triển khai cho thấy, hiệu quả của các dự án không chỉ được đánh giá qua nguồn vốn đã giải ngân hay số lượng mô hình được hỗ trợ mà quan trọng hơn là khả năng duy trì sản xuất, tạo thu nhập và mở rộng liên kết sau khi kết thúc dự án. Do đó, việc phát huy vai trò chủ thể của người dân, gắn trách nhiệm của các tổ chức tham gia với kết quả thực hiện là yêu cầu quan trọng để bảo đảm hiệu quả đầu tư và tính bền vững của các mô hình.

Hướng tới mục tiêu giảm nghèo đa chiều

Với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền các cấp và triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách, đến nay, toàn tỉnh có 51 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng đang triển khai, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Năm 2026, tỉnh Thái Nguyên phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trên 1,5% và có thêm 15 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, việc tiếp tục triển khai hiệu quả các dự án phát triển sản xuất, nhất là những mô hình, dự án có tính liên kết, phù hợp với lợi thế địa phương và đáp ứng nhu cầu thị trường, có ý nghĩa quan trọng. Qua đó, không chỉ tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập mà còn góp phần cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, thúc đẩy giảm nghèo đa chiều và bền vững.

Với định hướng lấy người dân làm chủ thể, phát triển sản xuất làm nền tảng, liên kết thị trường làm động lực và nâng cao thu nhập làm mục tiêu, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước chuyển từ hỗ trợ giảm nghèo đơn thuần sang tạo sinh kế, trao cơ hội và nâng cao năng lực tự vươn lên cho người dân. Đây chính là nền tảng quan trọng để công tác giảm nghèo đạt hiệu quả thực chất, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.