Ngày 06/7/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1489/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Quyết định số 148/QĐ-TTg (ngày 24/02/2023) về phê duyệt Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Điểm nổi bật của Quyết định mới là quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được điều chỉnh theo hướng tinh gọn, phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Gian trưng bày sản phẩm OCOP tại Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên

Bỏ cấp huyện, rút gọn quy trình

Nếu như trước đây, theo Quyết định số 148/QĐ-TTg năm 2023, quy trình OCOP được triển khai qua 3 cấp (xã – huyện – tỉnh) trước khi trình Trung ương, thì nay, theo Quyết định số 1489/QĐ-TTg, cấp huyện đã được bỏ khỏi quy trình. Thay vào đó, hệ thống chỉ còn hai cấp chính: tỉnh và Trung ương, trong đó cấp xã được nâng cao vai trò trong khâu kiểm tra, thẩm định sơ bộ hồ sơ sản phẩm.

Cụ thể, UBND cấp xã không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận hồ sơ mà còn phải thẩm định sơ bộ 5 nội dung và báo cáo đề nghị gửi cấp tỉnh. UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện: thành lập Hội đồng và Tổ tư vấn, thẩm định hồ sơ, khảo sát thực tế khi cần thiết và quyết định công nhận sản phẩm 3 sao, 4 sao. Với những sản phẩm đạt từ 90–100 điểm (tiềm năng 5 sao), tỉnh sẽ gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường để trình Thủ tướng Chính phủ công nhận sản phẩm OCOP cấp quốc gia.

Tăng thẩm quyền cho cấp tỉnh, rõ trách nhiệm cho cấp xã. So với quy định cũ, sự thay đổi này mang nhiều ý nghĩa:

- Cấp tỉnh được tăng thẩm quyền, trực tiếp công nhận sản phẩm 3 sao, 4 sao thay vì chỉ 4 sao như trước, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện trong việc cấp giấy chứng nhận.

- Cấp xã được nâng vai trò, từ “khâu trung chuyển hồ sơ” trở thành cấp đầu tiên chịu trách nhiệm thẩm định sơ bộ, bảo đảm hồ sơ gửi lên có chất lượng, đầy đủ thông tin.

- Cấp huyện không còn tham gia quy trình, giúp loại bỏ tầng nấc trung gian, tránh chồng chéo, rút ngắn thời gian thẩm định.

Quyết định mới cũng có quy định chuyển tiếp, bảo đảm các hồ sơ đã nộp ở cấp huyện trước khi văn bản có hiệu lực sẽ được bàn giao cho cấp tỉnh xử lý, tránh tình trạng ách tắc, gián đoạn.

Sản phẩm OCOP đạt 3 sao của Hợp tác xã chăn nuôi bò và dịch vụ sản xuất nông nghiệp Nga My, xã Điềm Thụy,

tỉnh Thái Nguyên

Tác động tích cực đến chương trình OCOP

Theo các chuyên gia, việc tinh gọn bộ máy và phân định rõ trách nhiệm trong quy trình OCOP là bước đi phù hợp trong bối cảnh nhiều địa phương đang triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Điều này không chỉ tăng tính chủ động của UBND tỉnh, mà còn nâng cao trách nhiệm ngay từ cơ sở, bảo đảm sản phẩm OCOP được đánh giá sát thực tế, khách quan hơn.

Với sự điều chỉnh này, Chương trình OCOP hứa hẹn sẽ vận hành hiệu quả hơn, giảm bớt thủ tục, tăng tính minh bạch và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững./.