Trong tiến trình thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), Công ty Cổ phần Công nghệ Dược liệu Bắc Hà (phường Bắc Kạn, TP. Thái Nguyên) nổi lên như một mô hình sáng tạo, dẫn đầu trong nghiên cứu - sản xuất - thương mại hóa các sản phẩm dược liệu bản địa. Với 13 sản phẩm OCOP, trong đó có 3 sản phẩm đạt 5 sao quốc gia, Bắc Hà đã khẳng định vị thế doanh nghiệp tiên phong, góp phần nâng tầm giá trị tài nguyên dược liệu Thái Nguyên và tạo động lực phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại.

Chủ động xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn - nền tảng của chất lượng sản phẩm OCOP

Không chỉ thu mua dược liệu, Bắc Hà là một trong những doanh nghiệp sớm tự tổ chức vùng nguyên liệu đạt chuẩn, bảo đảm tính đồng nhất, sạch và an toàn - yêu cầu cốt lõi đối với sản phẩm OCOP.

Quy trình ba cấp độ trong xây dựng vùng nguyên liệu: Chuẩn hóa giống - chuẩn hóa vùng trồng: Công ty tổ chức khảo nghiệm giống dược liệu bản địa, lựa chọn các cây dược liệu chủ lực như cà gai leo, giảo cổ lam, cúc hoa kim…, xây dựng vùng trồng theo hướng VietGAP/hữu cơ tại Thái Nguyên và các vùng phụ cận.

Liên kết chuỗi với nông dân theo hợp đồng bao tiêu, hướng dẫn kỹ thuật, cung cấp đầu vào và giám sát canh tác theo quy trình chuẩn.

Ứng dụng số hóa bằng mã truy xuất nguồn gốc, nhật ký điện tử, gắn mã QR đến từng lô sản phẩm - bảo đảm minh bạch, đáp ứng yêu cầu của thị trường khó tính. Cách làm này giúp công ty kiểm soát chặt chẽ dư lượng, nguồn gốc, đồng thời giúp nông dân ổn định đầu ra, tạo sinh kế bền vững. Đây chính là một trong những yếu tố quan trọng khiến các sản phẩm của Bắc Hà luôn đạt chất lượng ổn định và tiêu chuẩn OCOP cao nhất.

Công nghệ sản xuất hiện đại - tạo ra sản phẩm có hàm lượng khoa học, giá trị cao

Điểm nổi bật của Công ty Bắc Hà là chuyển đổi phương thức sản xuất từ thủ công sang công nghiệp công nghệ cao, đưa dược liệu bản địa trở thành sản phẩm có giá trị gia tăng lớn.

Đầu tư dây chuyền đạt chuẩn GMP: Công ty sở hữu hệ thống nhà máy chiết xuất - cô đặc - sấy phun, hệ thống sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phòng nghiên cứu (R&D) và kiểm nghiệm hiện đại.

Quy trình khép kín từ nguyên liệu → chiết tách hoạt chất → chuẩn hóa → thành phẩm giúp sản phẩm đạt tính ổn định cao, giữ nguyên dược tính tự nhiên, đồng thời nâng giá trị lên gấp nhiều lần so với nguyên liệu thô.

Tư duy phát triển sản phẩm dựa trên nghiên cứu khoa học: Bắc Hà hợp tác với nhiều viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia dược học trong việc: Chuẩn hóa thành phần hoạt chất, kiểm nghiệm chỉ tiêu an toàn, nghiên cứu công dụng lâm sàng của từng dòng sản phẩm. Nhờ vậy, các sản phẩm như Viên nang giảo cổ lam, Cà gai leo Bắc Hà, hay Tinh chất nghệ nano không chỉ đẹp về mẫu mã mà còn có cơ sở khoa học rõ ràng, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người tiêu dùng.

Câu chuyện sản phẩm – kết hợp bản sắc văn hóa với trí tuệ công nghệ

Một trong những thành công lớn của Bắc Hà là không tách rời dược liệu khỏi văn hóa bản địa, mà đưa câu chuyện vùng miền vào mỗi sản phẩm, tạo dấu ấn đặc trưng trong hệ thống OCOP.

Khai thác bản sắc dược liệu vùng Việt Bắc: Thái Nguyên và khu vực Việt Bắc vốn giàu truyền thống dùng thảo dược. Bắc Hà phát triển câu chuyện sản phẩm dựa trên: Tri thức y học bản địa, giá trị dược liệu vùng cao, văn hóa thảo dược của đồng bào dân tộc.

Bao bì - nhãn mác được thiết kế theo hướng hiện đại nhưng gợi nhắc sắc thái núi rừng, thể hiện sự hài hòa giữa di sản tri thức và ứng dụng công nghệ.

Phát triển dòng sản phẩm mang tính “trí tuệ bản địa”: Không chỉ dừng lại ở dược liệu thô, công ty xây dựng các sản phẩm: dạng viên nang, siro, cốm hòa tan, tinh chất; bộ sản phẩm chăm sóc sức khỏe theo chủ đề “Tinh hoa dược liệu Việt Bắc”; quà tặng OCOP hướng tới du lịch – hội nghị. Nhờ vậy, sản phẩm của công ty mang cả giá trị công nghệ – giá trị văn hóa – giá trị thương hiệu.

Mô hình OCOP hiệu quả, tạo sức lan tỏa lớn

Sự kết hợp giữa chuẩn hóa vùng nguyên liệu, ứng dụng công nghệ cao và kể câu chuyện văn hóa đã giúp Công ty Bắc Hà đạt nhiều kết quả nổi bật: 13 sản phẩm OCOP, trong đó 3 sản phẩm 5 sao quốc gia - thuộc nhóm doanh nghiệp có số lượng sản phẩm OCOP cao nhất Thái Nguyên.

Mạng lưới phân phối rộng khắp, từ siêu thị, nhà thuốc đến thương mại điện tử. Tạo việc làm thường xuyên cho hàng trăm hộ nông dân liên kết và hàng chục lao động trực tiếp.

Góp phần khẳng định thương hiệu dược liệu Thái Nguyên trên bản đồ sản phẩm OCOP cả nước.

Không chỉ là doanh nghiệp sản xuất, Bắc Hà còn là hạt nhân kết nối giữa nhà khoa học – nông dân – nhà quản lý, thúc đẩy ngành dược liệu địa phương phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

          Mô hình OCOP của Công ty Cổ phần Công nghệ Dược liệu Bắc Hà cho thấy một hướng đi mới trong phát triển sản phẩm nông thôn: dựa trên tri thức bản địa, được chuẩn hóa bằng khoa học - công nghệ, và lan tỏa thông qua câu chuyện văn hóa. Đây là minh chứng thuyết phục rằng khi doanh nghiệp đầu tư bài bản, đổi mới sáng tạo và giữ gìn bản sắc vùng miền, sản phẩm OCOP có thể đạt đẳng cấp quốc gia và vươn ra thị trường quốc tế.