Trong bối cảnh Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, Hợp tác xã (HTX) Chè Hảo Đạt, xã Tân Cương, thành phố Thái Nguyên, đã nổi lên như một mô hình tiêu biểu về tư duy đổi mới, cách làm sáng tạo và khả năng khai thác hiệu quả giá trị văn hóa bản địa. Từ việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, chuẩn hóa kỹ thuật chế biến đến phát triển sản phẩm mang chiều sâu văn hóa, HTX đã góp phần nâng tầm thương hiệu chè Tân Cương trên thị trường trong nước và quốc tế.

Từ một Tổ hợp tác ban đầu gồm 03 thành viên, hợp tác sản xuất chè truyền thống, do nhu cầu thị trường và phát triển sản xuất, ngày 28/12/2016, Hợp tác xã chè Hảo Đạt được thành lập với 7 thành viên. Đến nay sau 9 năm hoạt động, HTX đã vươn lên trở thành đơn vị sản xuất chè hàng đầu tại tỉnh Thái Nguyên. Ngoài 60 cán bộ, lao động thường xuyên, HTX đã tạo việc làm cho hàng trăm người lao động thời vụ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững và hiệu quả.

Xây dựng vùng nguyên liệu chuẩn hóa - nền tảng của sản phẩm OCOP chất lượng cao.

Ngay từ khi thành lập, HTX đã xác định vùng nguyên liệu đạt chuẩn là yếu tố cốt lõi. HTX là đơn vị đầu tiên trong tỉnh sản xuất, chế biến chè đạt tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ. Hiện nay HTX đang sản xuất và liên kết trên tổng diện tích 40 ha với sản lượng 400-500 tấn chè búp tươi/năm theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ, áp dụng đồng nhất quy trình chăm sóc, bón phân, phòng trừ sâu bệnh bằng chế phẩm sinh học.

Ứng dụng số hóa trong quản lý vùng trồng, sử dụng mã truy xuất, nhật ký sản xuất điện tử, đánh dấu lô chè để đảm bảo minh bạch và kiểm soát chất lượng đến từng hộ thành viên. Hằng năm, HTX cử cán bộ và các thành viên tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật chăm sóc, chế biến chè; duy trì kiểm tra các nương chè, tổ chức tập huấn kỹ thuật định kỳ và hướng dẫn người dân thu hái đúng tiêu chuẩn “1 tôm 2 lá” để đồng nhất chất lượng nguyên liệu đầu vào. Nhờ quản lý bài bản và khoa học, không những vùng nguyên liệu của HTX luôn đạt chất lượng ổn định, bền vững đáp ứng yêu cầu khắt khe của sản phẩm OCOP mà còn giảm 20–30% chi phí thuốc BVTV .

Ứng dựng chuyển đổi số - đầu tư máy móc, công nghệ hiện đại

Nhận thức rõ vai trò của chuyển đổi số, Hội đồng quản trị HTX đã chủ động tập trung nguồn lực xây dựng phương án đầu tư vốn, xây dựng nhà xưởng đổi mới trang thiết bị nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm như: Máy sao chè bằng ga của Đài Loan; Máy đóng ấm, máy in, máy đóng gói. Đầu tư nâng cấp 2 nhà xưởng sản xuất, chế biến tổng diện tích 3000m2; 01 khu nhà gỗ trưng bày, giới thiệu sản phẩm diện tích 200 m2. Dây chuyền sản xuất chế biến chè đặc sản khép kín được tự động hoá đến 70% công đoạn sản xuất, đồng bộ từ khâu diệt men, vò chè, làm ráo đến đóng gói, hút chân không góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất.

 Bên cạnh đó, Hệ thống giám sát tưới chè thông minh, tem truy xuất nguồn gốc và mã vạch tra cứu thông tin sản phẩm giúp quản lý quy trình sản xuất một cách khoa học, minh bạch. Các nền tảng số thương mại điện tử, mạng xã hội được khai thác hiệu quả, giúp mở rộng thị trường tiêu thụ, đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

HTX tích cực nghiên cứu và áp dụng nhiều sáng kiến trong sản xuất như “Ứng dụng ống diệt men trong chế biến chè”, “Sử dụng giá thể Enzyme theo tiêu chuẩn hữu cơ”, hay “Máy chấm công tự động kết nối dữ liệu từ xa, liên kết phần mềm tính lương”. Những cải tiến này giúp nâng cao năng suất, chất lượng, đồng thời giảm chi phí, tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm.

Câu chuyện sản phẩm – Gắn văn hóa bản địa với giá trị OCOP

Song song với việc đầu tư công nghệ, HTX Chè Hảo Đạt đặc biệt chú trọng xây dựng hình ảnh và câu chuyện sản phẩm gắn với văn hóa trà truyền thống Tân Cương. Bao bì được thiết kế theo phong cách hiện đại nhưng vẫn giữ những đường nét gợi nhớ về  nương chè xanh ngát và vẻ đẹp của người làm chè. Trên mỗi sản phẩm, mã QR truy xuất nguồn gốc cho phép người tiêu dùng tiếp cận đầy đủ thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình chế biến và các chứng nhận chất lượng.

Trong câu chuyện của từng sản phẩm, HTX lồng ghép lịch sử vùng chè, những yếu tố tạo nên sự khác biệt, các công đoạn sản xuất chè giá trị cao cùng bí quyết sao chè của nghệ nhân. Việc xây dựng câu chuyện sản phẩm một cách bài bản, chuyên nghiệp giúp thương hiệu tạo được dấu ấn rõ nét trên thị trường, củng cố niềm tin của người tiêu dùng, đồng thời gia tăng giá trị thương mại. Đây cũng là yếu tố làm nên chiều sâu văn hóa và sự khác biệt cho các sản phẩm OCOP của HTX.

Kết nối du lịch – trải nghiệm OCOP

Không gian văn hóa trà, trưng bày sản phẩm và thưởng trà được HTX thiết kế theo phong cách truyền thống với nhà gỗ năm gian, bàn ghế tràng kỷ, tạo nên một không gian thưởng trà ấm cúng, đậm đà bản sắc Việt. Tại đây, du khách được tham quan, chụp ảnh những đồi chè xanh mướt, được mặc những bộ đồ trang phục dân tộc truyền thống. Cùng với đó là hoạt động trải nghiệm hái chè, sao chè truyền thống, đóng gói sản phẩm giúp du khách hiểu rõ hơn về quy trình tạo ra sản phẩm.

HTX có đội ngũ hướng dẫn viên được đào tạo bài bản về văn hoá trà, kỹ năng giao tiếp và ngoại ngữ, đảm nhiệm việc thuyết minh, giới thiệu lịch sử, quy trình sản xuất – chế biến chè cho khách trong và ngoài nước. Du khách cũng được các trà nương pha trà, hướng dẫn thưởng trà và chia sẻ bí quyết tạo nên hương vị đặc trưng, cách bảo quản trà đúng cách. Những tách trà xanh được thưởng thức cùng kẹo lạc, kẹo dồi trà xanh tạo nên một trải nghiệm mộc mạc, đậm chất truyền thống.

Đặc biệt, toàn bộ các hoạt động trải nghiệm và thưởng trà tại HTX đều hoàn toàn miễn phí, thể hiện tấm lòng hiếu khách và mong muốn lan tỏa văn hóa trà Việt của người làm chè Tân Cương. Với cách làm độc đáo, HTX đã đón hàng nghìn lượt khách mỗi tháng, mở ra hướng đi mới và lan tỏa hình ảnh vùng chè xanh - sạch - thân thiện.

Hiệu quả và sức lan tỏa của mô hình

Nhờ những nỗ lực này, HTX có hai sản phẩm chủ lực - sản phẩm Chè Đinh và Chè Tôm Nõn - đã được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Doanh thu tăng trưởng mạnh mẽ, từ 7 tỷ đồng năm 2020 lên 43 tỷ đồng năm 2024; thu nhập bình quân người lao động cũng tăng từ 6 triệu lên 9 triệu đồng/tháng. Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân Tân Cương, từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết tập trung; từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất theo tiêu chuẩn, hình thành chuỗi giá trị chè bền vững, lan tỏa cách làm OCOP gắn với văn hóa bản địa và sự sáng tạo của người nghệ nhân. Mô hình OCOP của HTX Chè Hảo Đạt không chỉ minh chứng cho hiệu quả của việc chuẩn hóa vùng nguyên liệu - đổi mới kỹ thuật chế biến – kể câu chuyện văn hóa, mà còn cho thấy khi truyền thống được thổi vào tinh thần sáng tạo, sản phẩm nông nghiệp có thể trở thành tinh hoa.

Với những thành tích đã đạt được, HTX Chè Hảo Đạt đã vinh dự được nhận nhiều phần thưởng cao quý: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Cờ thi đua của UBND tỉnh, Giải thưởng Chất lượng Quốc gia, Hợp tác xã tiêu biểu toàn quốc, cùng nhiều Bằng khen, Giấy khen của Trung ương và địa phương.

Giai đoạn 2026–2030, HTX Chè Hảo Đạt đặt mục tiêu tiếp tục tăng số lượng sản phẩm đạt OCOP 5 sao, mở rộng vùng nguyên liệu chè hữu cơ, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, củng cố nhãn hiệu, bảo vệ thương hiệu Chè Hảo Đạt, nâng cao tính nhận diện của sản phẩm trên thị trường quốc tế.

HTX Chè Hảo Đạt xứng đáng là điển hình tiên tiến trong thực hiện Chương trình OCOP và phong trào xây dựng nông thôn mới. Mô hình này cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa ý chí đổi mới và sự nỗ lực không ngừng của người dân vùng chè. Từ một hợp tác xã nhỏ, Hảo Đạt đã trở thành niềm tự hào của Tân Cương và là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của chương trình OCOP trong phát huy nội lực địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm và góp phần phát triển nông thôn bền vững.